Karol Nawrocki należy do grona najbardziej rozpoznawalnych współczesnych historyków w Polsce, szczególnie w kontekście badań nad historią najnowszą. Jako naukowiec, menedżer instytucji publicznych oraz prezes Instytutu Pamięci Narodowej (IPN), odgrywa istotną rolę w kształtowaniu debaty o pamięci historycznej w Polsce.
Wykształcenie i początki kariery
Karol Nawrocki urodził się w 1983 roku w Gdańsku. Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Gdańskim, gdzie następnie obronił doktorat. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół historii opozycji antykomunistycznej, dziejów PRL oraz zagadnień związanych z aparatem bezpieczeństwa w Polsce Ludowej.
Już na wczesnym etapie kariery związał się z działalnością badawczą i popularyzatorską dotyczącą historii najnowszej, publikując artykuły i uczestnicząc w projektach edukacyjnych.
Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej
W latach 2017–2021 Nawrocki pełnił funkcję dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Okres jego kierownictwa przypadł na czas intensywnych debat dotyczących kształtu narracji historycznej muzeum.
Pod jego zarządem instytucja rozwijała działalność wystawienniczą i edukacyjną, jednocześnie będąc przedmiotem sporów publicznych dotyczących interpretacji historii II wojny światowej oraz sposobu prezentowania polskiej perspektywy.
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
W 2021 roku Karol Nawrocki został powołany na stanowisko prezesa Instytut Pamięci Narodowej. IPN jest instytucją odpowiedzialną za badanie, dokumentowanie i ściganie zbrodni nazistowskich oraz komunistycznych, a także za działalność edukacyjną i archiwalną.
Jako prezes IPN Nawrocki podkreśla znaczenie:
- suwerenności narracji historycznej,
- badań nad systemem komunistycznym w Polsce,
- upamiętniania ofiar totalitaryzmów,
- edukacji historycznej młodego pokolenia.
Jego działalność w IPN wpisuje się w szerszą debatę o roli państwa w kształtowaniu polityki pamięci.
Działalność naukowa i publiczna
Karol Nawrocki jest autorem i współautorem publikacji naukowych oraz popularnonaukowych. Występuje także jako komentator w sprawach związanych z historią XX wieku, pamięcią narodową oraz tożsamością państwową.
Jego aktywność publiczna budzi zarówno poparcie, jak i krytykę – zwłaszcza w kontekście sporów o interpretację historii najnowszej oraz zakres kompetencji instytucji państwowych w obszarze badań historycznych.
Znaczenie w debacie publicznej
Postać Karola Nawrockiego odzwierciedla współczesne napięcia wokół polityki historycznej w Polsce. Zwolennicy wskazują na jego konsekwencję w badaniu zbrodni systemów totalitarnych i promowaniu polskiej perspektywy historycznej. Krytycy podnoszą kwestie pluralizmu interpretacji i niezależności badań.
Niezależnie od ocen, jego rola w kształtowaniu instytucjonalnej narracji o historii Polski jest znacząca.
Podsumowanie
Karol Nawrocki to historyk i urzędnik państwowy, który znalazł się w centrum debaty o pamięci narodowej i interpretacji historii XX wieku. Jego działalność pokazuje, jak silnie historia pozostaje elementem współczesnej tożsamości politycznej i społecznej w Polsce.